Od dnia 7 marca 1953 roku, do 20 grudnia 1956 roku na mapie Polski istniało miasto Stalinogród. Taką nazwę nosić miała Częstochowa, ale ostatecznie ofiarą czci składanej zmarłemu przywódcy ZSRR padła stolica Górnego Śląska – Katowice. Zmiana nazwy wszystkich mieszkańców zaskoczyła.

Zmiana nazwy

W źródłach trudno dowiedzieć się, kto wpadł na pomysł takiej nazwy. Nie było żadnych konsultacji społecznych. Z dnia na dzień stara nazwa zniknęła, a w jej miejsce pojawił się Stalinogród. Inicjatywa na pewno wyszła od nadgorliwych śląskich działaczy partyjnych. Wniosek o zmianę nazwy w sejmie przedstawił pisarz Gustaw Morcinek. Podobno w ten „zaszczyt” został wrobiony. Zniknęła nazwa Katowice, zniknęło województwo katowickie. Ówczesne władze polityczne przeprowadziły błyskawiczną akcję zmiany nazwy. Co więcej, zakazały używania starej nazwy i restrykcyjnie tego przestrzegały.

Pochodzenie nazwy

Katowice to po niemiecku Kattowitz, po czesku Katovice, po rosyjsku Stalinogród. Trudno jednoznacznie ustalić pochodzenie nazwy miasta. Historię miasta wyznaczają słowiańskie osady rolnicze z XIV i XVI wieku oraz kuźnice żelaza. Wiele z nich to obecnie dzielnice Katowic. Jedna z przypowieści głosi, że historia nazwy wywodzi się od imienia pierwszego osadnika – dzierżawcy Kata. Druga teoria wiąże nazwę Katowice ze słowem „kąty”, dawną nazwą chaty zagrodników. Pracowali oni przy wyrębie i przewożeniu drewna do kuźnicy bogucickiej. Około 1580 kuźnik bogucki Andrzej założył na swoim gruncie wieś zagrodniczą Katowice. Zostało to odnotowane w protokole wizytacji parafii boguckiej z 1598. Prawa miejskie Katowice otrzymały bardzo późno. Dopiero 11 września 1865 król Prus Wilhelm I Hohenzollern nadał Katowicom prawa miejskie.