Karnawał w Wenecji. Festyny Europy. Foto: Jan Astner

Karnawał w Wenecji. Festyny Europy. Foto: Jan Astner

Własność intelektualna, choć ma zupełnie niematerialny charakter, może zostać ukradziona tak samo jak pieniądze czy maszyny. Straty z tytułu naruszenia praw IP przypadające na jednego pracownika w Polsce wynoszą około 8 tys. złotych.

Jak wiadomo, innowacyjność pozwala firmie być lepszą niż jej konkurencja. Z tego powodu przedsiębiorstwa prowadzą badania, tworzą marki i szukają innych sposobów, które zapewnią jej przewagę. Wytworzona w ten sposób własność intelektualna jest taką samą wartością, jak nieruchomości, samochody czy pozostały majątek, który jest w jej posiadaniu.
Jako że własność intelektualna może tworzyć wartość firmy. W największych firmach wartość praw własności intelektualnej (Intellectual Property Rights – IPRs) dochodzi nawet do 80 proc. wartości całej firmy. Powinno się im zapewnić szczególną ochronę. W tym celu należy zewidencjonować posiadane elementy własności intelektualnej, uzupełnić braki w tych miejscach, gdzie to jest wymagane i wprowadzić stałe procedury, które zapewnią bezpieczeństwo w przyszłości. Ewidencjonowanie posiadanej własności intelektualnej ma na celu zebranie wiedzy o tym, jakie elementy IP firma ma w swoim portfelu i w jaki sposób je chroni. Wprowadzenie ewidencjonowania polega zazwyczaj na stworzeniu katalogu znaków towarowych, wzorów przemysłowych i użytkowych oraz patentów. Każdy z tych elementów można chronić prawnie, więc poprawnie stworzony katalog zawiera w sobie również informacje o poziomie ochrony – czy i w jakich urzędach te elementy są zarejestrowane oraz kiedy kończy się okres ochrony. Te dane zabrane w jednym miejscu dają większą kontrolę nad IP i pozwalają łatwiej zarządzać ich rozwojem oraz ochroną. Zarządzanie prawami własności intelektualnej można zacząć od prostej ankiety.
  • Czy w firmie istnieje ewidencja IPRs ? Kto za nią odpowiada i komu raportuje?
  • Czy przeprowadzono w firmie badanie ryzyka wynikającego z posiadania lub naruszania praw własności intelektualnej na jakie narażona jest firma?
  • Czy w firmie miały miejsca kradzieże lub czyny nieuczciwej konkurencji wobec tajemnic firmowych?
  • Czy strategia biznesowa firmy obejmuje wykorzystanie własności intelektualnej do budowania przewagi konkurencyjnej i wartości firmy?
  • Czy firma ma wydzielone środki inwestycyjne na rozwój i inwestycje w IPRs oraz procedury oceny zwrotu z tych inwestycji?
  • Czy strategia biznesowa firmy zakłada monetyzację praw własności intelektualnej (sprzedaż, franczyzy, licencjonowanie)?
  • Czy firma uczestniczyła w procesach o naruszenie praw IPRs? Była pozywana czy pozywała?
  • Czy firma kiedyś kupiła / sprzedała / wylicencjonowała prawa do marki, znaku towarowego, wzoru przemysłowego czy patentu czy oceniała zwrot z takiej inwestycji?
  • Czy firma przeprowadzała ocenę rynkową i finansową posiadanych IPRs?
  • Czy przy wycenie firmy brane są pod uwagę elementy IPRs? Jaka część wartości firmy stanowią?
  • Czy w strategie rozwoju poprzez M&A uwzględniają potencjał i korzyści z tytułu nabywania IPRs?