Dzięki prawom do własności intelektualnej  (IP) firmy mogą zwiększyć efektywność operacyjną aby firma była bardziej konkurencyjna na rynku. Można także zbudować wartość spółki, wykorzystać do tego własność intelektualna a następnie drożej ją sprzedać.

Wyróżniamy dwie podstawowe strategie wykorzystania praw własności intelektualnej. Dla firm, które chcą bezpiecznie i długo zarabiać jest to zwiększenie konkurencyjności. Dla firm, które chcą szybko podnieść swoją wartość jest przygotowanie do transakcji sprzedaży firmy.

własność intelektualna

własność intelektualna

Przykładem firmy, która doskonale wykorzystuje własność intelektualną jest Apple. Na koniec roku 2010 wartość giełdowa firmy wynosiła 251,5 mld $ a wartość księgowa jedynie– 43,2 mld $. Wartość giełdowa była więc sześciokrotnie wyższa od wartości księgowej. Samą markę Apple wyceniano na 21,1 mld $., co dawało wzrost wartości marki rok do roku – 37%. Firma jest właścicielem wielu patentów, co dodatkowo podnosi jej wartość. Według oceny firm analizujących NYCE, w 500 największych firmach Giełdy w Nowym Yorku 80% wartości firm stanowią wartości niematerialne i prawne. Sukces Apple polega na zbudowaniu zamkniętego świata. Są w nim dobrze zidentyfikowani klienci, którzy otrzymują innowacyjne produkty, z prostym wzornictwem i dobrą funkcjonalnością. Gdy kupują odtwarzacz plików muzycznych, Apple od razu zapewnia im dostęp do sklepu, w którym mogą kupić muzykę. Na tym polega koncept biznesowy koncernu – unikalna oferta została stworzona przy wykorzystaniu strategicznie zarządzanej własności intelektualnej. A na to nakłada się jasna, konsekwentna polityka wizerunkowa. Dzięki temu to jedna z najbardziej pożądanych marek na świecie. A czasem wręcz przedmiot kultu. Jaki jest efekt tej strategii? W pierwszym dniu sprzedaży iPhone 4 rozszedł się w 1,5 mln egzemplarzy.

Własność intelektualna w wartość biznesu

Drugim przykładem może być Google. Wartość giełdowa firmy wynosi 156,2 mld $ a wartość księgowa 40,6 mld $. Wartość marki to 43,6 mld $. Wzrost wartości marki rok do roku jest tylko o 1% mniejszy niż w przypadku Apple, i wynosi 36%.

Google bez wątpienia należy do najbardziej innowacyjnych firm na świecie. Chociaż jest praktycznie monopolistą na rynku reklamy internetowej, wciąż poszukuje obszarów, w których mógłby zaistnieć. Ostatnio z powodzeniem rozwija się na rynku technik mobilnych – ogromnym powodzeniem cieszy się rozwijany przez niego system operacyjny Android, firma wypuściła również smartfona Nexus. Dzięki temu przychód firmy stale rośnie.

Wyróżniamy dwie podstawowe strategie wykorzystania praw własności intelektualnej.

Dla firm, które chcą bezpiecznie i długo zarabiać jest to zwiększenie konkurencyjności. Aby sprzedawać z większą marżą Pfitzer, jako lider rynku, może co roku podnosić cenę Viagry. Aby sprzedawać więcej Coca-Cola, dzięki obecności na kolejnych rynkach, jest jednym z najwięcej zarabiających firm na świecie. Aby produkować taniej P&G dzięki programowi Connect+Develop zwiększył swoją produktywność o 50 proc.

Dla firm, które chcą podnieść swoją wartość jest przygotowanie do transakcji sprzedaży firmy. Przykładowe transakcje zakończone sukcesem. Aby uzyskać większe przychody z licencjonowania IBM prowadzi politykę licencjonowania swoich IP. Co roku zarabia na licencjach 1,5-2 mld dolarów nie ponosząc kosztów związanych z produkcją. Warto pilnować aby nie kupić marki zbyt drogo. Volkswagen kupując Rolls-Royce Motors zapłacił 790 mln $ za fabrykę wartą 250 mln $ i to bez marki. Jak nie sprzedać zbyt tanio pokazała firma Amati. Przynoszące co roku 30 mln dolarów straty Amati nie miałoby szansy na sprzedaż przedsiębiorstwa za 400 mln, gdyby nie jeden patent pozwalający nabywcy, Texas Instruments, na rozwinięcie technologii DSL. Aby nie zmarnować szansy na dobrą sprzedaż trzeba mieć strategie rozwoju. IBM pozbyło się dywizji odpowiedzialnej za produkcję komputerów za 1,75 mld dolarów na rzecz Lenovo, które potrzebowało jej by stać się czwartym graczem na światowym rynku PC. IBM skoncentrowało się na inny obszarach rynku IT.

Jan Astner