Grupa Kapitałowa Azoty Tarnów zmieniła nazwę. Oczekiwano, że będzie bardziej ciekawa, innowacyjna i silna marketingowo. Tymczasem kapitałowa góra urodziła mysz. Czy to rebranding czy tylko zmiana oznakowania? Czy Grupa Azoty to dobra nazwa?

Czy Azoty Tarnów przeprowadziły rebranding?

Nowa nazwa to Grupa Azoty. Największe wątpliwości budzi nazwanie całej dotychczasowej grupy kapitałowej jedną marką grupową. Zastosowano nazwę opisową. Nie wykreowano samodzielnego, nowego oznaczenia słownego. Takiego, które przez swój oryginalny potencjał wizerunkowy i marketingowy od razu stałoby się wartością dodaną. Zwrotu „grupa” używa się zwykle jako uzupełnienia w nazwie. W tym przypadku jest to jej podstawowy element. Jest to zabieg pretensjonalny i nie wnosi niczego nowego. W Polsce działa około 1000 firm używających określenia: ”Grupa”. Przyjmując nową -nienową nazwę firma niczym się nie wyróżni. Trudno powiedzieć, że jest to poważny rebranding. Dodanie tego dość często używanego określenia zmniejsza znaczenie nazwy marketingowej, jaką jest słowo „Azoty”. I tu pojawia się drugi poważny mankament nowej nazwy. Poprzez użycie słowa generycznego, o bardzo konkretnym znaczeniu, firma ogranicza swój wizerunek wyłącznie do oferty związanej z produktami azotowymi. Co ciekawe w oficjalnym komunikacie Grupa Azoty informuje: ”Nowoczesna marka ma za zadanie jasno i klarownie określać Grupę Azoty, jej pozycję na rynku, a także wskazywać oferowane rynkowi produkty.” Jak to się ma do rzeczywistości? Firma oferuje poza nawozami mineralnymi także tworzywa konstrukcyjne, alkohole OXO, plastyfikatory oraz pigmenty. Są to produkty, które powszechnie z azotem się nie kojarzą. I kolejna sprawa związana z ewentualną ekspansją w przyszłości. Nowa nazwa wskazuje dziś na konkretną specjalizację. Takie usytuowanie na rynku kiedyś może stać się biznesowym ograniczeniem. Zmiana nazwy to jeszcze nie rebranding.

Rebranding Azoty Tarnów

Rebranding Azoty Tarnów

Wspólna nazwa, osobna tożsamość.

Z marketingowego punktu widzenia Grupa Azoty jest nazewniczym niewypałem. Zupełnie inaczej wygląda to z perspektywy polityki firmy. Nowa marka grupowa bezwzględnie narzuca wszystkim podmiotom obecnie wchodzącym w skład grupy oraz tym, które do grupy mogą dołączyć, swoją nazwę. Jest to nazwa firmy, która przecież już wcześniej działała. Wygląda to jak pokaz siły, zaprzecza idei współpracy, partnerstwa i tożsamości w ramach grupy. Także pracownicy tych firm byli mocno związani z tożsamością swoich dotychczasowych marek. Uczestniczyli w jej tworzeniu. Teraz firmy wchodzące w skład grupy działać będą pod marką Grupa Azoty, a ich nazwy sprowadzone zostaną do funkcji oznakowania miejsc produkcji. Przedstawiciele Grupy Azoty twierdzą, że nie ma mowy o utracie autonomii innych zakładów. Jednak nowe logo pojawi się na zunifikowanych opakowaniach produktów wszystkich spółek. Na produktach będzie umieszczona jedynie nazwa konkretnego zakładu, który jest producentem. Z perspektywy spółek, to nie rebranding, a odebranie im dotychczasowej tożsamości.

Rebranding jest pojęciem szerszym niż kształtowanie wizerunku. Rebranding i tożsamość korporacyjna to strategie oddziałujące zarówno zewnętrznie jak i wewnętrznie. Działania Grupy Azoty wskazują na brak dbałości o całe środowisko wewnętrzne grupy. Jednym z głównych powodów sukcesu w procesie integracji po fuzjach i akwizycjach jest zbudowanie wspólnej kultury organizacyjnej firm biorących udział w procesie. Zastosowane podejście nie sprzyja budowaniu – narzuca jeden odgórny model. Wątpliwe, aby takie metody motywowały pracowników zakładów z Polic, Kędzierzyna i Puław do współpracy w interesie firmy, która kojarzona jest poprzez nazwę z Tarnowem. Tożsamość korporacyjna ma motywować, zachęcać do współpracy. Narzucanie woli, czego wyrazem jest nowa nazwa, takiej atmosfery może nie stworzyć.

Niepełny rebranding. Kolos na azotowych nogach

Kolejnym problemem jest umiędzynarodowienie marki. Po integracji wszystkich spółek ma powstać silna marka na europejskim rynku chemicznym. Marka czyli dla klientów wartość dodana. Rebranding to doskonalenie marki, czyli zarabiania na wizerunku i wsparcie strategii biznesowej strategią marki. Z prezentacji nowej marki wynika tylko, że będzie to duża firma. Dominują komunikaty: „Powstał największy w Polsce i jeden z największych w Europie koncern chemiczny”. Po raz kolejny mamy nacisk na manifestację siły. Powiedzenie, że jesteśmy jeszcze więksi, to nie rebranding. Z komunikatów firmy dowiadujemy się, że misją Grupy Azoty jest dalsze umacnianie pozycji rynkowej grupy, poszerzanie jej międzynarodowego zasięgu.

Rebranding a aspekty prawne.

I tu też pojawia się problem. Firma nie posiada obecnie praw do domen internetowych azoty.com ani azoty.pl. A to znaczy, że będzie zmuszona stosować nazwę dwuczłonową. To forma ograniczenia marketingowego. Kolejnym problemem może być trudność w uzyskaniu ochrony prawnej nazwy jako słownego znaku towarowego. Słowo azot jest generyczne, więc trudno wyobrazić sobie przyznanie monopolu patentowego jednej firmie. W wielu krajach nazwa: azot występuje w różnych wariantach słownych. To też może ograniczyć stosowanie nazwy.

Rebranding jako strategia wyróżniania.

Wprowadzając nową nazwę Grupa Azoty kierownictwo firmy utraciło szansę na wyróżnienie i budowę wspólnie nowej wizji przedsiębiorstwa. Z oświadczeń grupy nie wynika także, co przełomowego oferuje firma. Trudno zauważyć, co ją wyróżnia na tle konkurentów, w czym jest najlepsza, gdzie leży jej przewaga konkurencyjna. Generalne hasło identyfikujące grupę – „Siła tworzenia” podkreśla jedynie bezwzględną dominację. Może dlatego firma nie zdecydowała się na budowanie nazwy nowej, o potencjale i aspiracjach jakościowych, a tylko prezentującej skalę wielkości? Tylko że w obecnych czasach nie liczą się najwięksi, trzeba jeszcze być w czymś najlepszym. Trzeba nie tylko się odróżniać, ale przede wszystkim wyróżniać. Rebranding to doskonalenie firmy i marki, a nie prosta zmiana nazwy. Rebranding ma sens, tylko gdy przynosi korzyści klientom.

Rebranding: inne artykuły

Zmiana nazwy domów mody – rebranding dla budowania wartości firmy

Zmiana nazwy Android Market na Google Play. Rebranding

Strategia rynkowa a zmiana nazwy. Rebranding Centozap.

Rebranding na przykładzie nowych linii lotniczych

Rebranding. Bierzmy przykład z rynku motoryzacyjnego. Strategie wizerunkowe firm

Nowe stare marki. Rebranding w motoryzacji.