Badania zdolności ochronnej znaku towarowego obejmuje analizy, czy zgłaszane oznaczenie spełnia bezwzględne przesłanki zdolności ochronnej. Podczas badania sprawdzane jest, czy proponowane oznaczenie może być znakiem towarowym w rozumieniu Ustawy Prawo własności przemysłowej.

Ograniczenia prawne a badania zdolności ochronnej znaku towarowego

Ustawa ta stanowi, że znakiem towarowym może być każde oznaczenie, które można przedstawić w sposób graficzny. Znaczy to, że znakiem towarowym może być muzyka, bo zapis nutowy jest zapisem graficznym. Poza tym, jako znak towarowy może występować wyraz, rysunek, ornament, kompozycja kolorystyczna, forma przestrzenna.  Badania zdolności ochronnej znaku towarowego mają na celu określenie czy i w jakim stopniu ten warunek zgłoszony znak spełnia.

Drugim elementem koniecznym do uzyskania ochrony, jako znak towarowy jest zdolność odróżniająca towary jednego przedsiębiorstwa od towarów innych przedsiębiorstw. Czyli aby przedsiębiorca mógł ubiegać się o uzyskanie zdolności ochronnej znaku towarowego, oznaczenie musi mieć dostateczne znamiona odróżniające. Znaczy to, że warunkiem koniecznym uzyskania ochrony, jako znak towarowy, oznaczenie to musi nadawać się do odróżniania od innych towarów. Oznaczeniem najczęściej są nazwa marki i logo. Nie mogą nim być w związku z tym znaki określające rodzaj towarów. Na przykład słowo butelka na oznaczenie butelek. Nie może uzyskać ochrony oznaczenie pochodzenia oraz sposobu wytwarzania. Na przykład wiertło na oznaczenie wiercenia. Takie same ograniczenia obejmują funkcję i przydatność. Na podstawie badania zdolności ochronnej znaku towarowego przedsiębiorca może się dowiedzieć o zdolności odróżniającej jego pomysł na nazwę marki lub znak firmowy.

Kiedy nie uzyskamy ochrony znaku towarowego

Najważniejszym celem badania zdolności rejestrowej znaków towarowych jest ocena, czy znak nie narusza praw osobistych czy majątkowych. Nie można zgłosić do ochrony znaku towarowego sprzecznego z porządkiem publicznym i dobrymi obyczajami. Forma znaku towarowego z założenia nie może wprowadzać odbiorców w błąd. Dotyczy to aspektów etycznej działalności biznesowej, lub inaczej mówiąc ustawy o nieuczciwej konkurencji.

Ograniczenie to dotyczy między innymi geograficznego pochodzenia towarów. Wiele wyrobów istnieje w naszej świadomości jako unikalne i wartościowe. Wiele z nich nawiązuje do lokalizacji ich produkcji. Nazywanie zgodnie z tą zasadą bardzo łatwo może wprowadzać klientów i konsumentów w błąd. Badanie zdolności ochronnej znaku towarowego pozwala takich sytuacji uniknąć

Kolejnym ograniczeniem jest konieczność uzyskania zgody odpowiednich instytucji na używania symboli oficjalnych w znaku towarowym takich jak nazwy miast, godła, herby.  Organy te są „właścicielami” tych oznaczeń.  Ciekawa sprawa dotyczy używania nazw miejscowości w oznaczaniu produktów lub przedsiębiorstw. Jeżeli firma działa w danej miejscowości, nie powinno być kłopotów. Inaczej, gdy wprowadzając do nazwy nawiązania do miejscowości próbuje zyskać dodatkową popularność lub dowartościować swój wizerunek.

Na koniec najistotniejsze dla przedsiębiorców: czy forma zgłaszanego znaku towarowego nie koliduje ze znakiem wcześniej zgłoszonym. Badania zdolności ochronnej znaku towarowego w tym zakresie są najistotniejsze dla obrotu gospodarczego.

Raport z badania zdolności ochronnej znaku towarowego a ochrona znaku

Raport z badania zdolności ochronnej znaku towarowego określa, czy proponowany znak ma cechy wyróżniające i podaję możliwe ograniczenia i ryzyka związane z ochroną znaku. Badanie i wydana opinia, na co koniecznie trzeba zwrócić uwagę, nie jest gwarancją uzyskania ochrony prawnej. O nadaniu ochrony dla znaku towarowego decyduje Urząd patentowy, badanie ma natomiast poinformować przedsiębiorcę o istniejących ograniczeniach, stojących na przeszkodzie uzyskania takiej ochrony prawnej.

Badania zdolności ochronnej znaku towarowego wykonują wyspecjalizowane kancelarie rzeczników patentowych. W mniejszym stopniu takie kompetencje posiadają kancelarie prawne.  Badania zdolności ochronnej znaku towarowego są elementem procesu profesjonalnego projektu nazwy lub logo firmy, usługi lub towaru. Wyspecjalizowane agencje namingowe i agencje brandingowe (nie mylić z agencjami reklamowymi i agencjami public relations) świadczą taka usługę jako kluczowy etap opracowania nowej marki. Taki sam proces konieczny jest przy rebrandingu. Każde nowe rozwiązanie graficzne i nazewnicze powinno być przeanalizowane. Badanie zdolności ochronnej znaku towarowego, gdy jest standardem, pozwala na budowę wartościowej marki.

 

Jan Astner

Artykuł z archiwum ANAGRAM Naming