Na nic zdały się tłumaczenia, że owe 11 oscypków pan Wojciech wyprodukował wyłącznie na swoje potrzeby, a nie na handel. Wymierzona kara jest tak wysoka, ponieważ sąd i inspekcja chcą nastraszyć innych baców, którzy nie wbrew europejskim regulacjom chcą oscypki produkować. W roku 2010 wnioski o przeprowadzenie niezbędnej do wydania certyfikatu kontroli złożyło tylko trzech baców. W roku 2009 kwalifikację przeszło dwunastu. Produkcją zajmuje się ponad sto podmiotów. Sery nazywane oscypkami mogą produkować tylko bacowie, którzy wydadzą około tysiąca złotych na certyfikat. Uprawnienia wydawane są na rok. Potem trzeba się o nie starać na nowo. ma to być gwarancja, że oscypek jest wytwarzany zgodnie z tradycyjną recepturą. Reszta górali produkujących tradycyjne sery, aby otwarcie nie łamać prawa, sprzedaje „scypki”, „sery górskie”, „podhalańskie” i „gazdowskie”.
Rolne produkty regionalne i tradycyjne mogą zostać zarejestrowane przez Komisję Europejską jako: Chroniona Nazwa Pochodzenia, Chronione Oznaczenie Geograficzne oraz Gwarantowana Tradycyjna Specjalność (za Wikipedia).

Chroniona Nazwa Pochodzenia
(ang. Protected Designation of Origin, PDO) – jest kategorią produktów wytwarzanych w konkretnym regionie, miejscu lub (wyjątkowo) w państwie. Nazwa tego miejsca lub regionu (np. Miód kurpiowski) zastrzeżona jest dla konkretnego produktu chronionego, i nie może być używana jako nazwa produktów wytwarzanych gdzie indziej lub wg innych receptur.
• Jakość produktu lub jego cechy charakterystyczne powinny być związane z miejscem jego powstania. Warunki przyrodnicze i kulturowe regionu powstania powinny wpływać na cechy wyrobu.
• Produkcja surowców i cały proces wytwarzania produktu powinien odbywać się w miejscu wynikającym z jego nazwy.
Nazwy zgłoszone i zarejestrowane w Polsce:
- Bryndza podhalańska,
- Oscypek,
- Redykołka,
- Wiśnia nadwiślanka,
- Podkarpacki miód spadziowy,
- Karp zatorski,
- Fasola („Piękny Jaś”) z Doliny Dunajca,
- Miód z Sejneńszczyzny (miód z Łoździejszczyzny),
- Fasola wrzawska,
- Miód drahimski,
- Kołacz śląski,
- Jabłka grójeckie,

Chronione Oznaczenie Geograficzne
(ang. Protected Geographical Indication, PGI) – jest również kategorią produktów wytwarzanych w konkretnym regionie, miejscu lub (wyjątkowo) w państwie. Związek produktu z regionem nie musi być jednak tak ścisły jak w wypadku produktu z Chronioną Nazwą Pochodzenia. W wypadku certyfikowanego produktu:
• Wyrób chroniony musi być produkowany w regionie z którego wynika jego nazwa, ale przebiegać tam musi tylko jedna z faz wytwarzania (produkcja, przetwarzania lub przygotowanie). Np. mięso na Kiełbasę Lisiecką może być pozyskiwane z innych regionów, ale proces produkcji musi odbywać się w okolicach Liszek i Czernichowa.
• Wyrób musi mieć silny związek z miejscem pochodzenia. Cechy wyrobu nie musza jednak wynikać bezpośrednio z charakteru przyrodniczego lub kulturowego miejsca powstania.
Nazwy zgłoszone i zarejestrowane w Polsce:
- Miód wrzosowy z Borów Dolnośląskich,
- Rogal świętomarciński,
- Wielkopolski ser smażony,
- Andruty kaliskie,
- Truskawka kaszubska lub Kaszëbskô malëna,
- Fasola korczyńska,
- Miód kurpiowski,
- Suska sechlońska,
- Kiełbasa lisiecka
- Śliwka szydłowska,
- Obwarzanek krakowski,
- Jabłka łąckie,
- Chleb prądnicki.

Gwarantowana Tradycyjna Specjalność
(ang.Traditional Speciality Guaranteed, TSG) – to kategoria produktów chronionych ze względu na tradycyjny sposób produkcji, skład lub wykonanie z tradycyjnych surowców. W przeciwieństwie do dwóch powyższych kategorii, produkt G.T.S. może być produkowany na całym terenie kraju składającego wniosek o rejestrację. Ten typ ochrony produktu nie obejmuje jego nazwy, która w niektórych przypadkach może nadal być używana do nazywania produktów nie odpowiadających chronionej recepturze. Produkty chronione odróżniają się od zwykłych napisem „Gwarantowana Tradycyjna Specjalność” oraz znakiem unijnym na etykiecie. Produkt powinien:
• być produkowany przy użyciu tradycyjnych surowców, lub
• charakteryzować się tradycyjnym składem, sposobem produkcji lub przetwarzania.
Nazwa produktu musi być sama w sobie specyficzna lub wyrażać specyficzny charakter produktu rolnego lub środka spożywczego. Nazwa musi być tradycyjna i zgodna z przepisami krajowymi lub być przyjęta zwyczajowo.
Nazwy zgłoszone i zarejestrowane w Polsce:
- Staropolski miód pitny półtorak,
- Staropolski miód pitny dwójniak,
- Staropolski miód pitny trójniak,
- Staropolski miód pitny czwórniak,
- Olej rydzowy,
- Pierekaczewnik,
- Kiełbasa myśliwska,
- Kiełbasa jałowcowa,
- Kabanosy.
Pytanie: które z tych produktów znaliśmy kiedyś? Które poznaliśmy ostatnio, bo uzyskały unijna certyfikację?

 

Jan Astner